Na zaproszenie Centrum Zdrowia Dziecka oraz Instytutu Rozwoju Spraw Społecznych
(IRSS) Fundacja Zdrowie i Edukacja „Ad Meritum” wzięła udział w posiedzeniu Okrągłego
Stołu pt. „Ekonomia zdrowia publicznego. Jak zatrzymać spiralę otyłości i cukrzycy w
Polsce”.

W spotkaniu uczestniczyli eksperci z zakresu medycyny, dietetyki, prawa i ekonomii, a także
przedstawiciele organizacji pozarządowych, w tym m.in. Fundacja Polskiedzieci.org,
Fundacja GrowSPACE oraz FLO – Fundacja na rzecz Leczenia Otyłości. Fundację „Ad
Meritum” oraz kampanię „Na wagę zdrowia” reprezentowała Elżbieta Brzozowska – mama
dzieci z otyłością i rzeczniczka wsparcia dla rodzin dotkniętych tym problemem.

W debacie udział wzięli przedstawiciele środowiska naukowego, instytucji publicznych i
organizacji społecznych, w tym m.in.: prof. dr hab. n. med. Bolesław Samoliński, dr hab. n.
med. Monika Szulińska z Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości, dr n. med. Zbigniew
Kułaga z Centrum Zdrowia Dziecka, prof. dr hab. n. med. Mieczysław Walczak, dr Robert
Gwiazdowski, prof. dr hab. n. med. Lucyna Ostrowska z Polskiego Towarzystwa Leczenia
Otyłości, prof. dr hab. n. med. Agnieszka Różdżyńska-Świątkowska, prof. dr hab. n. med.
Małgorzata Myśliwiec z Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku, dr n. med.
Marek Migdał – dyrektor Centrum Zdrowia Dziecka, prof. dr hab. n. med. Teresa Jackowska
z Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski, prof. dr hab.
n. med. Maciej Banach, dr Maria Brzegowy, prof. Mariola Kosowicz, Irena Rej oraz Beata
Jasińska z Instytutu Rozwoju Spraw Społecznych, Katarzyna Skrętowska-Szyszko z Biura
Rzecznika Praw Dziecka, Natalia Rokita z Fundacji Polskiedzieci.org, Dominik Kuc z
Fundacji GrowSPACE, Monika Zamarlik z Federacji Diabetyków, Ewa Godlewska-Sowa z
FLO – Fundacji na rzecz Leczenia Otyłości, Anna Gołębicka oraz dr n. med. Renata Krupa
ze Szpitala Czerniakowskiego.

Otyłość dziecięca jako priorytet zdrowia publicznego

Podczas obrad jednoznacznie wybrzmiała potrzeba nadania najwyższego priorytetu
profilaktyce i leczeniu otyłości u dzieci. Eksperci podkreślali, że otyłość nie jest stanem, z
którego się „wyrasta”, a jej konsekwencje zdrowotne w dorosłości generują ogromne koszty
dla systemu ochrony zdrowia.

Prof. dr hab. n. med. Bolesław Samoliński wskazał, że już dziś ponad 56,6% osób powyżej 15. roku życia ma nadwagę lub otyłość, a ponad 10% populacji choruje na cukrzycę. Podkreślił również, że zdrowie w dorosłości kształtuje się w dużej mierze w dzieciństwie.

Z kolei prof. dr hab. n. med. Mieczysław Walczak zaznaczył, że do 2035 roku nawet 45%
dzieci i młodzieży może zmagać się z otyłością, co pokazuje skalę nadchodzącego
wyzwania.

Kluczowe wyzwania systemowe

W trakcie dyskusji wskazano najważniejsze problemy wymagające pilnych działań:

• niewystarczająca diagnostyka – jak podkreśliła dr hab. n. med. Monika Szulińska,
  mniej niż połowa osób z otyłością ma postawione rozpoznanie,
• brak spójnej ścieżki leczenia – na co zwróciła uwagę prof. dr hab. n. med. Lucyna
  Ostrowska, wskazując również na niską rolę POZ w procesie leczenia,
• konieczność rozwoju specjalistycznych ośrodków – o czym mówiła prof. dr hab. n. med. Małgorzata Myśliwiec, podkreślając potrzebę kompleksowej opieki,
• ograniczenia systemowe przy dużej skali problemu – jak zaznaczył dr n. med. Marek Migdał, przy ok. 3 mln dzieci z otyłością działania muszą zaczynać się na poziomie podstawowym.

Eksperci zwrócili również uwagę na wpływ czynników środowiskowych. Dr n. med. Zbigniew
Kułaga podkreślił rolę marketingu żywności w kształtowaniu niezdrowych nawyków,
natomiast dr Robert Gwiazdowski wskazał na niesprzyjające rozwiązania fiskalne, które nie
promują wyborów prozdrowotnych.

Znaczenie kompleksowej opieki i edukacji

Eksperci byli zgodni, że skuteczne leczenie otyłości wymaga podejścia
wielospecjalistycznego, obejmującego lekarza, dietetyka, psychologa, fizjoterapeutę, a w
razie potrzeby również psychiatrę.

Prof. dr hab. n. med. Agnieszka Różdżyńska-Świątkowska podkreśliła znaczenie
monitorowania rozwoju dzieci i kontroli parametrów antropometrycznych, zaznaczając, że z
otyłości się nie wyrasta.

Na rolę edukacji i spójnych komunikatów zwróciła uwagę prof. Mariola Kosowicz, natomiast
Dominik Kuc z Fundacji GrowSPACE wskazał na znaczenie wsparcia psychologicznego oraz
przeciwdziałania stygmatyzacji dzieci z otyłością.

O roli środowiska szkolnego mówiła Monika Zamarlik z Federacji Diabetyków, podkreślając
konieczność budowania kultury zdrowia w szkołach.

Głos pacjentów i potrzeba zmian

Istotnym elementem debaty był głos pacjentów i ich rodzin. Elżbieta Brzozowska z Fundacji
Zdrowie i Edukacja „Ad Meritum” podkreśliła:

• znaczenie farmakoterapii jako elementu leczenia,
• skuteczność modelu opieki realizowanego w Centrum Zdrowia Dziecka,
• konieczność tworzenia ośrodków wielospecjalistycznych w każdym województwie,
• brak systemowego wsparcia dla rodzin, które często pozostają same z problemem.

W kierunku konkretnych działań

W trakcie debaty wielokrotnie podkreślano, że otyłość dziecięca jest nie tylko problemem
zdrowotnym, ale również społecznym i politycznym.

Prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski apelował o lepszą koordynację działań
międzysektorowych, a prof. dr hab. n. med. Maciej Banach wskazał na konieczność
wzmocnienia edukacji zdrowotnej i systemowych rozwiązań w zakresie opieki.

Jak podkreśliła Irena Rej z Instytutu Rozwoju Spraw Społecznych, problem otyłości
dziecięcej wymaga zdecydowanych decyzji politycznych. Prezes Instytutu Beata Jasińska
zapowiedziała przygotowanie raportu podsumowującego obrady.

Kolejne kroki

Efektem spotkania będzie raport oraz wspólne stanowisko uczestników, zawierające
rekomendacje dotyczące działań w obszarze profilaktyki i leczenia otyłości.

Mamy nadzieję, że dokument ten przyczyni się do zwiększenia zaangażowania decydentów
publicznych i wdrożenia realnych rozwiązań systemowych, które poprawią zdrowie dzieci i
całego społeczeństwa.